خطاهای معمول در مراقبت های هفته اول که ورم را طولانی تر می کند

روزهای اول بعد از عمل بینی معمولا با سوال های زیادی همراه است؛ چرا صورتم هنوز ورم دارد؟ چرا یک طرف بینی از طرف دیگر متورم تر است؟ آیا اگر بیشتر استراحت کنم، ورم زودتر می خوابد؟ واقعیت این است که در هفته اول، بدن هنوز درگیر ترمیم بافت هاست و ظاهر بینی هر روز ممکن است کمی تغییر کند. اگر برای انتخاب جراح بینی در تهران تحقیق می کنید، خوب است بدانید که مراقبت های بعد از عمل هم به اندازه آمادگی قبل از جراحی اهمیت دارند. بعضی عادت های به ظاهر ساده، مثل خم شدن مکرر یا دستکاری بینی، می توانند روند بهبودی را دشوارتر کنند؛ به همین دلیل، دانستن اشتباه های رایج کمک می کند این دوره را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارید.

اشتباه اول: خوابیدن با سر هم سطح بدن

شاید بعد از بازگشت به خانه، تنها چیزی که بخواهید خوابیدن و استراحت کردن باشد. اما در روزهای ابتدایی، حالت خوابیدن هم اهمیت دارد. وقتی سر کاملا هم سطح بدن قرار می گیرد، ممکن است ورم صورت و اطراف بینی بیشتر احساس شود.

به همین دلیل، معمولا توصیه می شود هنگام استراحت، سر کمی بالاتر از سطح بدن باشد. برای این کار می توانید با کمک چند بالش، بالاتنه و سر را در وضعیت مناسبی قرار دهید؛ البته بهتر است این حالت را طوری تنظیم کنید که گردن تحت فشار قرار نگیرد.

خوابیدن به پهلو نیز ممکن است باعث فشار ناخواسته به بینی یا جابه جا شدن وضعیت سر شود. در روزهای اول، خوابیدن به پشت و جلوگیری از برخورد بینی با بالش، انتخاب مطمئن تری است؛ مگر اینکه جراح دستور دیگری داده باشد.

برای خواب راحت تر:

• سر و بالاتنه را کمی بالاتر نگه دارید.

• از بالش هایی استفاده کنید که مانع غلت زدن ناخواسته به پهلو شوند.

• هنگام بلند شدن از تخت، آرام حرکت کنید و از وارد کردن فشار به صورت خودداری کنید.

اشتباه دوم: زیاد خم شدن یا انجام کارهای روزمره سنگین

بعضی افراد بعد از عمل، چون درد زیادی ندارند، تصور می کنند می توانند خیلی زود به برنامه عادی زندگی برگردند. برای مثال، ممکن است برای برداشتن وسیله ای از زمین چند بار خم شوند، خرید انجام دهند یا بخشی از کارهای خانه را به تنهایی پیش ببرند.

اما فعالیت هایی که فشار بدنی را افزایش می دهند، به ویژه در روزهای ابتدایی، می توانند تورم و احتمال خونریزی را بیشتر کنند. خم شدن طولانی، بلند کردن وسایل سنگین و ورزش کردن از کارهایی هستند که معمولا باید تا زمان مشخصی محدود شوند.

این موضوع به معنای استراحت مطلق نیست. راه رفتن آرام در خانه، در صورت اجازه پزشک، می تواند بخشی از فعالیت روزانه باشد. نکته این است که میان تحرک سبک و فعالیت سنگین تفاوت بگذارید.

در هفته اول بهتر است:

• برای برداشتن وسایل از زمین، تا حد امکان از خم شدن مکرر خودداری کنید.

• کارهای سنگین خانه را به روزهای بعد موکول کنید.

• ورزش، دویدن و بلند کردن وزنه را تا زمان اجازه جراح کنار بگذارید.

• اگر فعالیتی باعث افزایش درد، خونریزی یا احساس فشار در بینی شد، آن را متوقف کنید و در صورت ادامه علائم با پزشک تماس بگیرید.

اشتباه سوم: دستکاری بینی برای بررسی ورم

وقتی بینی متورم است، طبیعی است که بخواهید هر روز آن را از نزدیک بررسی کنید. ممکن است چند بار در روز جلوی آینه بایستید، نوک بینی را لمس کنید یا دو طرف آن را با هم مقایسه کنید تا ببینید ورم کمتر شده است یا نه.

اما دستکاری مکرر بینی کمکی به کاهش ورم نمی کند. برعکس، فشار دادن بافت های حساس در دوره ترمیم ممکن است باعث تحریک بیشتر آن ها شود. اگر هنوز اسپلینت یا چسب روی بینی قرار دارد، دستکاری آن نیز می تواند مراقبت های بعد از عمل را مختل کند.

بهتر است ارزیابی نتیجه را به زمان مناسب موکول کنید. تغییرات بینی در روزهای اول سریع هستند و ورم ممکن است در دو طرف یکسان نباشد. این تفاوت به تنهایی به معنای کج شدن بینی یا ناموفق بودن جراحی نیست.

اگر درباره میزان ورم یا فرم بینی نگرانی دارید، به جای فشار دادن آن یا تغییر خودسرانه چسب، موضوع را در ویزیت پیگیری مطرح کنید.

اشتباه چهارم: استفاده از کمپرس به روش نادرست

کمپرس سرد گاهی برای کاهش تورم و کبودی اطراف چشم در روزهای ابتدایی توصیه می شود، اما نحوه استفاده از آن مهم است. قرار دادن مستقیم یخ روی پوست یا فشار دادن کمپرس به بینی می تواند به بافت های حساس آسیب برساند.

در بسیاری از برنامه های مراقبتی، کمپرس سرد برای اطراف چشم و گونه ها استفاده می شود، نه با فشار مستقیم روی بینی جراحی شده. زمان و محل دقیق استفاده باید مطابق دستور جراح باشد؛ به خصوص اگر اسپلینت روی بینی قرار دارد یا پزشک محدودیت خاصی تعیین کرده است.

چند نکته را در نظر داشته باشید:

• یخ را مستقیم روی پوست قرار ندهید.

• کمپرس را روی بینی فشار ندهید.

• از کمپرس برای مدت طولانی و بدون وقفه استفاده نکنید.

• اگر پوست بیش از حد سرد شد، درد گرفت یا تغییر رنگ غیرعادی پیدا کرد، کمپرس را بردارید.

اگر درباره زمان شروع یا مدت استفاده از کمپرس مطمئن نیستید، دستور اختصاصی جراح خود را بررسی کنید. توصیه های عمومی ممکن است برای همه روش های جراحی مناسب نباشند.

اشتباه پنجم: مصرف خودسرانه دارو یا مکمل

بعد از دماغ عمل کردن ممکن است بعضی افراد برای کاهش ورم به فکر مصرف داروهای ضد التهاب، مسکن های دیگر یا مکمل های گیاهی بیفتند. تصور رایج این است که هر محصولی با عنوان ضد التهاب می تواند به بهبود سریع تر کمک کند؛ در حالی که این تصمیم همیشه درست نیست.

بعضی داروها ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند یا با داروهای تجویز شده تداخل داشته باشند. از طرف دیگر، قطع خودسرانه داروهایی که پیش از جراحی برای بیماری دیگری مصرف می کرده اید نیز می تواند خطرناک باشد.

برای کنترل درد و مدیریت دوره نقاهت، فقط از داروهایی استفاده کنید که جراح یا پزشک معالج تایید کرده است. اگر داروی ثابتی مصرف می کنید یا قصد دارید مکمل جدیدی شروع کنید، ابتدا درباره آن سوال کنید.

همچنین نوشیدن آب کافی و داشتن تغذیه متعادل به مراقبت عمومی از بدن کمک می کند، اما نباید انتظار داشت یک خوراکی یا مکمل خاص به تنهایی ورم بینی را از بین ببرد.

اشتباه ششم: مصرف زیاد نمک و بی توجهی به تغذیه

در روزهای اول، شاید اشتها کم باشد یا ترجیح بدهید غذاهای آماده و ساده بخورید. با این حال، اگر وعده های غذایی شما بیشتر از خوراکی های شور و غذاهای آماده تشکیل شده باشد، ممکن است احتباس مایعات در بدن بیشتر شود.

نمک به تنهایی علت اصلی ورم بعد از جراحی نیست؛ بخش مهمی از این تورم، واکنش طبیعی بافت ها به عمل است. با این حال، کاهش مصرف نمک اضافی و داشتن تغذیه متعادل می تواند به مراقبت بهتر در دوره نقاهت کمک کند.

برای چند روز اول می توانید غذاهای ساده و متعادل انتخاب کنید؛ مانند سوپ کم نمک، تخم مرغ، ماست در صورت سازگاری با بدن، سبزیجات پخته و منابع پروتئینی مناسب. لازم نیست رژیم سختی بگیرید یا برای کم کردن ورم، وعده های غذایی را حذف کنید.

در کنار تغذیه مناسب، مصرف آب کافی نیز اهمیت دارد؛ مگر اینکه به دلیل بیماری یا توصیه پزشکی، محدودیت مصرف مایعات داشته باشید.

اشتباه هفتم: فین کردن یا عطسه کردن با فشار زیاد

بعد از جراحی بینی، گرفتگی بینی و وجود ترشحات می تواند آزاردهنده باشد. بعضی افراد برای باز شدن مسیر تنفس، محکم فین می کنند یا تلاش می کنند داخل بینی را با دستمال یا گوش پاک کن تمیز کنند.

این کار ممکن است به بافت های در حال ترمیم فشار وارد کند و خطر خونریزی را افزایش دهد. در روزهای ابتدایی، باید از فین کردن و دستکاری داخل بینی طبق دستور جراح خودداری کنید. برای تمیز کردن بینی نیز تنها از روش ها و محلول هایی استفاده کنید که پزشک توصیه کرده است.

اگر عطسه کردید، بهتر است طبق دستور جراح عمل کنید؛ در بسیاری از موارد، عطسه با دهان باز فشار وارد شده به بینی را کمتر می کند. اگر عطسه های مکرر دارید یا گرفتگی و ترشحات شما شدید است، درباره راهکار مناسب با پزشک مشورت کنید.

اشتباه هشتم: بی توجهی به استراحت و قرار گرفتن در گرما

استراحت کافی به بدن فرصت می دهد روند ترمیم را طی کند. کم خوابی، فعالیت زیاد و تلاش برای بازگشت فوری به برنامه کاری می توانند دوره نقاهت را خسته کننده تر کنند. از طرف دیگر، قرار گرفتن طولانی در محیط بسیار گرم، حمام داغ یا استفاده از سونا در روزهای ابتدایی ممکن است تورم را تشدید کند.

بهتر است در این دوره برنامه خود را سبک تر کنید و برای انجام کارهای ضروری از اطرافیان کمک بگیرید. زمان بازگشت به محل کار، رانندگی، ورزش و فعالیت های روزمره به وضعیت عمومی شما و نوع جراحی بستگی دارد؛ بنابراین، یک زمان ثابت برای همه افراد وجود ندارد.

کدام تغییرات طبیعی هستند و چه زمانی باید پیگیری کرد؟

با وجود رعایت مراقبت ها، قرار نیست ورم بینی در هفته اول کاملا از بین برود. حتی ممکن است در روزهای ابتدایی، تورم و کبودی بیشتر به چشم بیاید و بعد به تدریج کاهش پیدا کند. میزان ورم در دو طرف صورت نیز همیشه یکسان نیست.

با این حال، بعضی علائم را نباید صرفا به حساب روند عادی بهبودی گذاشت. خونریزی قابل توجه یا مداوم، درد شدید و رو به افزایش، تب، قرمزی گسترده، ترشحات غیرعادی یا تورم ناگهانی نیازمند تماس با جراح هستند. اگر دچار مشکل در تنفس یا خونریزی شدید هستید، باید ارزیابی فوری پزشکی دریافت کنید.

در این شرایط، خوددرمانی یا صبر کردن برای اینکه علائم خودبه خود برطرف شوند، انتخاب مناسبی نیست.

هفته اول را به رقابت برای کاهش ورم تبدیل نکنید

مهم ترین نکته در مراقبت های بعد از عمل بینی این است که برای رسیدن به نتیجه عجله نکنید. خوابیدن در وضعیت مناسب، محدود کردن فعالیت های سنگین، پرهیز از دستکاری بینی، مصرف درست داروها و رعایت توصیه های جراح می توانند به سپری شدن بهتر دوره نقاهت کمک کنند؛ اما هیچ کدام ورم را یک شبه از بین نمی برند.

اگر درباره مراقبت های بعد از جراحی یا روند کاهش تورم سوال دارید، می توانید اطلاعات خدمات و راه های ارتباطی دکتر محمدحسین طاهریان را بررسی کنید و پرسش های خود را در جلسه مشاوره یا ویزیت پیگیری مطرح کنید.

در نهایت، مراقبت درست به معنای انجام دادن کارهای بیشتر نیست؛ گاهی مهم ترین کمک به بینی این است که به آن فشار وارد نکنید، توصیه های پزشکی را جدی بگیرید و اجازه دهید بدن مسیر طبیعی ترمیم را طی کند.